Đau thần kinh tọa – những điều cần biết

Cập nhật ngày 9, Tháng Chín, 2019, Thuộc Bệnh, Đau thần hinh tọa

Bạn có thể tải về máy file PDF nội dung tài liệu này tại đây: Tải về file PDF

Đau thần kinh tọa bản chất là một hội chứng bệnh có rất nhiều nguyên nhân gây ra nó, chứ bản thân nó không phải là một bệnh lý nào cụ thể. Thông qua các câu hỏi của người bệnh, chúng tôi thấy rằng có nhiều sự hiểu lầm về bệnh lý này. Bài viết dươi đây sẽ cung cấp cho các bạn một số thông tin ngắn gọn về Đau thần kinh tọa.

Đau thần kinh tọa là gì?

Đau thần kinh tọa là bệnh lý rất phổ biến hiện nay, là hiện tượng dây thần kinh hông to (hay còn gọi là thần kinh ngồi, thần kinh tọa) bị chèn ép, từ đó xuất hiện các triệu chứng đau, , nhức lan theo đường đi của dây thần kinh này, tức là từ thắt lưng lan xuống chân có khi lan đến gót và bàn chân. Cơn đau khiến cho người bệnh không thể cúi ngửa, xoay trở hoặc đi lại. Có thể kèm theo các tình trạng như tê, châm chích, dị cảm, yếu liệt 2 chân, tiểu tiểu không tự chủ,…

Đau thần kinh tọa

Nguyên nhân của đau thần kinh tọa là gì?

Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, thường gặp nhất là do thoát vị đĩa đệm và thoái hóa cột sống thắt lưng, trượt xẹp đốt sống, ngoài ra có thể gặp các nguyên nhân hiếm gặp khác như khối u ở vùng thắt lưng, viêm, lao cột sống, hội chứng cơ hình lê,…

Một số bệnh lý dễ nhầm lẫn với Đau thần kinh Tọa như: sỏi thận niệu, viêm khớp cùng chậu, viêm khớp háng, viêm dải chậu chày và các bệnh lý viêm gân cơ khác.

Do có nhiều nguyên nhân gây ra nên đau thần kinh tọa có thể khởi phát với nhiều tình huống khác nhau. Người bệnh có thể khởi phát sau khi bị chấn thương va đập vào vùng thắt lưng hoặc sau khi khuân vác vật nặng hay cúi gập đột ngột làm cho đĩa đệm lồi ra khỏi vị trí của nó và chèn ép lên thần kinh tọa, đôi khi còn có thể kèm theo tình trạng trượt đốt sống, đặc biệt ở những ca chấn thương nặng hoặc ở người lớn tuổi. Bệnh cảnh này diễn tiến nhanh, thường sẽ đau dữ dội và yếu đột ngột hai chi dưới.

Ngoài trường hợp trên, đau thần kinh tọa cũng có thể khởi phát từ từ do đĩa đệm ngày càng trượt ra dần dần do quá trình thoái thóa đĩa đệm kết hợp với các thao tác cúi gập lưng sai tư thế.

Tình trạng cột sống thoái hóa làm hẹp các lỗ liên hợp (nơi là mà các dây thần kinh chui ra từ tủy sống), hình thành các gai xương làm chèn ép dây thần kinh tọa cũng gây ra bệnh cảnh tương tự. Tình trạng này thường gặp ở người lớn tuổi.

Nếu không điều trị, đau thần kinh tọa sẽ để lại biến chứng gì?

Trước mắt, tình trạng này làm cho người bệnh đau đớn, nếu nhẹ thì có thể khỏi sau một đợt điều trị, nếu nặng sẽ gây đau dai dẳng làm ảnh hưởng rất nhiều đến sinh hoạt cũng như chất lượng cuộc sống, không vận động còn gây teo cơ.

Đau làm hạn chế vận động

Một số trường hợp biểu hiện tình trạng liệt hai chi dưới có thể dẫn đến teo cơ và mất vận động gây tàn phế, ngoài ra còn có thể nặng nề hơn như tiêu tiểu không tự chủ, liệt dương,…

Yếu liệt chi dưới

Bên cạnh đó, việc sử dụng các thuốc kháng viêm giảm đau lâu dài sẽ gây ra những hệ lụy trên tim mạch, thận, viêm loét đường tiêu hóa…

Tác hại từ việc sử dụng nhiều thuốc giảm đau

Một khi bị Đau thần kinh Tọa, người bệnh rất thường bị tái phát, nhất là các trường hợp như thoát vị, thoái hóa, xẹp, trượt đốt sống.

Đau thần kinh tọa có thể điều trị khỏi hoàn toàn không?

Tùy vào nguyên nhân mà việc điều trị có khỏi hoàn toàn hay không! Các nguyên nhân thường gặp như thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống thắt lưng thường không thể điều trị khỏi hoàn toàn. Trong đợt cấp, chủ yếu là bất động và giảm đau gồm các phương pháp điều trị như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, vật lý trị liệu, dùng thuốc, phẫu thuật được chỉ định khi cần thiết. Ở bệnh nhân thoát vị đĩa đệm, người bệnh cần đeo đai lưng và tránh hoạt động sai tư thế. Chung sống với bệnh một cách hòa bình, các triệu chứng sẽ được cải thiện, đa số các trường hợp tuân thủ điều trị và dự phòng đều có kết quả tốt, nhiều trường hợp người bệnh như hết hẳn bệnh.

Điều trị đau thần kinh tọa như thế nào?

cham-cuu-dieu-tri-dau-day-than-kinh-toa

Đau thần kinh tọa thường kéo dài, do đó điều trị thần kinh tọa đồng nghĩa với việc kiểm soát bệnh, làm cho bệnh ổn định, không để bệnh ảnh hưởng cuộc sống. Trong đợt cấp, người bệnh cần nằm bất động trên mặt phẳng cứng, đeo đai lưng mỗi khi cử động, tuyệt đối không cúi gập lưng. Bên cạnh đó, việc sử dụng thuốc Tây y để giảm đau là rất cần thiết nhằm chặn đứng nhanh cơn đau càng sớm càng tốt. Ngoài việc sử dụng thuốc Tây để giảm đau, các liệu pháp khác như dùng thuốc thảo dược Y học cổ truyền hoặc các liệu pháp không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt cũng rất hiệu quả. Các phương pháp này khi kết hợp với nhau sẽ góp phần đẩy lui đợt cấp nhanh chóng.

  • Dùng thuốc: Với Y học hiện đại, các thuốc đầu tay là thuốc kháng viêm, giảm đau, giãn cơ. Ưu điểm của các thuốc này là giúp người bệnh giảm nhanh triệu chứng, nhưng nhược điểm là không thể dùng lâu dài, vì tác dụng phụ của thuốc trên tim mạch, tiêu hoá, thận,… Với Y học cổ truyền, các bài thuốc giúp lưu thông khí huyết, khu phong trừ thấp, bồi bổ Can Thận, mạnh gân cốt, làm giảm đau và dự phòng tái phát, ưu điểm là ít có tác dụng phụ. Một số vị thuốc như Lá lốt, Cà gai leo, Thiên niên kiện, Cỏ xước, Sài đất, Độc hoạt, Tang ký sinh, Quế chi, Ngưu tất, Đỗ trọng, Tục đoạn, Hy thiêm…có thể gia thêm các vị thuốc giúp hành khí hoạt huyết để giảm đau như: Hồng hoa, Đào nhân, Xuyên khung, Xích thược…

Thuốc thảo dược Y học cổ truyền

  • Châm cứu: Trong đợt cấp có thể dùng điện châm hoặc ôn châm các huyệt a thị và huyệt đặc hiệu giúp lưu thông khí huyết, giảm đau nhanh như Chí thất, Đại trường du, Hoàn khiêu, Ủy trung, Thừa sơn, Côn lôn, Khâu khư, Lãi câu, các huyệt Hoa Đà giáp tích. Đối với giai đoạn mạn tính phối thêm các huyệt Thận du, Thái khê, Phi dương, Tam âm giao. Ngoài ra có thể phối hợp các huyệt trên loa tai để tăng thêm tác dụng điều trị như Điểm thần kinh tọa, Thần môn, Thận; có thể phối hợp điều trị bằng các phương pháp: Cấy chỉ, Thuỷ châm. Việc kết hợp châm cứu trên người bệnh Đau thần kinh Toạ giúp giảm số lần phải dùng thuốc giảm đau, giảm nguy cơ tác dụng phụ của thuốc Y học hiện đại.

Châm cứu điều trị đau thần kinh tọa

  • Xoa bóp bấm huyệt: thủ thuật miết, day, bấm, bóp, chặt, vờn làm giãn cơ, lưu thông khí huyết, giảm đau.
  • Vật lý trị liệu: kéo cột sống bằng máy, hồng ngoại, siêu âm, sóng ngắn, từ trường, sung điện làm giảm chèn ép, tăng tuần hoàn, giãn cơ, giảm đau.

Vật lý trị liệu

  • Phẫu thuật: là phương pháp được chỉ định khi người bệnh được chẩn đoán thoát vị đĩa đệm gây liệt chi dưới, teo cơ chi dưới, rối loạn chức năng tiểu tiện, đại tiện, chức năng sinh dục…

Sau khi đợt cấp đẩy lui, người bệnh cần thay đổi thói quen sinh hoạt của mình để tránh tái phát. Một số nghề nghiệp gây ảnh hưởng xấu đến cột sống thắt lưng như: các nghề nghiệp cúi gập lưng nhiều như cuốc đất, gặt lúa, khuân vác…; các công việc phải ngồi xổm nhiều như rửa chén bát, giặt quần áo,…; người bệnh cần ý thức thay đổi các tư thế xấu để tránh ảnh hưởng đến cột sống. Bên cạnh đó, cần tập các động tác thể dục hoặc dưỡng sinh để làm mạnh nhóm cơ vùng thắt lưng, từ đó đĩa đệm sẽ giảm nguy cơ thoát vị hơn, hiện tượng cứng khớp vùng thắt lưng cũng sẽ được cải thiện tốt hơn.

Phòng bệnh đau thần kinh tọa như thế nào?

Mọi lứa tuổi đều có khả năng đau thần kinh tọa. Dự phòng là cách tốt nhất để không bị bệnh, một khi đã bị thường rất khó trở về như lành lặn.

  • Luôn giữ cột sống thẳng đứng, tránh cúi người bưng, bê, vác vật nặng, nếu không thể tránh được, cần phải tập luyện tư thế bưng vác đúng cách, hãy hỏi bác sĩ về điều đó.
  • Tập thể dục để tăng cường sức mạnh cơ lưng và sự mềm mại cột sống.
  • Điều trị kịp thời các bệnh lý thoái hóa, xẹp, trượt đốt sống, ung thư, viêm…

Luôn giữ tư thế thẳng đứng

Nếu đã bị đau thần kinh tọa thì cần chú trọng phòng ngừa cao hơn nữa để tránh tái phát.

Bác sĩ Trần Hòa An – Bacsinoigi.com
Khi đăng lại bài viết này, vui lòng ghi rõ tên tác giả và nguồn.




Click Xem thêm: ,