Tại sao chỉ nên tặng trẻ 1 món đồ chơi mỗi năm?

Cập nhật ngày 26, Tháng Mười Một, 2018, Thuộc Mẹ và bé, Vận động và Phát triển

Bạn có thể tải về máy file PDF nội dung tài liệu này tại đây: Tải về file PDF

Trong một báo cáo thú vị gần đây tại Hội thảo Xây dựng sự tự tin và phát triển tư duy của trẻ diễn ra 2 ngày tại London, một chủ đề vui nhưng gây nhiều quan tâm của các chuyên gia nhi, nhất là những ngày cận kề mùa Giáng Sinh: “Tại sao tôi chỉ tặng trẻ 1 món quà/đồ chơi mỗi năm.” Nguồn gốc của chủ đề này bắt nguồn từ 1 nghiên cứu thú vị của nhóm TS. Dauch, ĐH Toronto, Canada.

TẠI SAO TÔI CHỌN 1?

Điều quan trọng của việc chơi của trẻ dưới 5 tuổi là sự tương tác và học hỏi thông qua tương tác này. Món đồ chơi chỉ là công cụ để phát triển sự tương tác. Kết luận nghiên cứu của TS. Dauch cho thấy: Số lượng đồ chơi quá nhiều có thể ảnh hưởng đến chất lượng của sự tương tác và tập trung của trẻ cho quá trình học hỏi.

Sự tương tác với món đồ chơi là một quy trình của nhận thức phức tạp, bao gồm làm quen –> thử thao tác/chơi nhưng thất bại–> thành công –> hoàn thiện thao tác thành công –> phát triển kĩ năng –> giao tiếp với bạn/trẻ khác về kĩ năng này –> Thuần phục và làm chủ. Nếu trẻ dễ dàng có 1 món đồ chơi mới, thì quy trình này luôn không được hoàn thiện và đến đích. Do đó, trẻ sẽ luôn không học được. Trẻ bất đầu có cảm giác chán nhanh hơn vì trẻ chỉ mới bắt đầu bước 1 của quy trình “làm quen”, thay vì học cả quy trình.

Ngày nay, nhiều cha mẹ lạm dụng việc tặng “đồ chơi” cho trẻ. Lúc đó, trẻ cảm thấy vui; nhưng thực tế trẻ cũng dễ chán, thay vì sẽ tập trung chơi và khám phá những bài học khác liên quan.

Vấn đề cha mẹ chúng ta cần quan tâm ở đây: Không phải là số lượng 1 hay 2, mà là chất lượng của sự tương tác và mục đích của việc tặng. Nếu đúng mục đích, dù 1 món đồ, trẻ vẫn tốt hơn.

ĐỪNG VUNG TIỀN CHO NHỮNG MÓN ĐỒ CHƠI

Cha mẹ cần thông thái hiểu ra rằng: Điều trẻ con cần không phải “làm quen” với món đồ chơi, mà cả một quy trình, trong đó có cả sự tương tác với bạn/cô giáo hoặc các bé khác. Thời gian trước 5 tuổi rất quan trọng vì ở đó mọi thứ đều bắt đầu. Trẻ bắt đầu học cách chơi, trẻ bắt đầu học cách giao tiếp và trẻ bắt đầu học cách ứng xử. Việc bỏ qua hoặc xem không quan trọng là bạn không thể quay lại. Sau độ tuổi này, trẻ sử dụng cái có sẵn để tiếp tục phát triển. Hãy suy nghĩ ở ví dụ này, bạn sẽ hiểu nó quan trọng như thế nào với trẻ: 5 năm đầu đời của trẻ giống như 5 ngày đầu tiên để 1 cái hạt mầm có thể tạo 1 bộ rễ có đủ độ sâu, độ rộng để có thể đứng vững. Sau đó, nó tiếp tục phát triển.

BAO NHIÊU ĐỒ CHƠI CHO TRẺ LÀ ĐƯỢC KHUYẾN KHÍCH?

Câu trả lời này khá đa dạng, tùy vào hoàn cảnh, tùy vào kinh tế và sở thích của mỗi gia đình. Tuy nhiên, một số bằng chứng từ những nghiên cứu phát triển hành vi ở trẻ khi tương tác với đồ chơi hiện tại có thể cho bạn một vài tham khảo để bạn lựa chọn

Trẻ dưới 5 tuổi: việc có 4 -12 món đồ chơi trẻ vẫn tương tác phát triển tốt; nhưng khi có nhiều hơn 16 món thì không tìm thấy lợi ích cho tương tác. Hơn nữa, việc giới thiệu hoặc cho các món đồ chơi nên tránh đi cùng với điều kiện mang tính trách nhiệm của trẻ. Ví dụ như, bạn tránh tặng /cho đồ chơi vì trẻ ăn ngoan/học đạt điểm cao/biết vâng lời/không đánh em. Gắn liền giữa trách nhiệm và sự “thưởng” dễ làm trẻ hiểu lầm món đồ như 1 điều kiện để trẻ làm 1 điều gì đó- vốn thuộc trách nhiệm trẻ nên làm. Trách nhiệm là điều trẻ phải làm không có bất cứ điều kiện nào.

Việc cho/tặng đồ chơi cho trẻ có thể trong dịp lễ hoặc sinh nhật. Khi tặng hãy cho trẻ một thông điệp rõ ràng. VD, đây là một số sai lầm trong thông điệp khi cha mẹ tặng quà giáng sinh cho trẻ: Như cha me thường nói “Ông già Noel tặng con vì con có điểm số tốt trong học tập”; hoặc yêu cầu trẻ viết thư cho ông già Noel xin một món quà với một danh sách các việc tốt bé đã làm.

Thay vì vậy, hãy giúp trẻ có thông điệp rõ ràng hơn: Ông già Noel sẽ tặng những món quà cho những bé ngoan và dễ thương, con có ngoan và dễ thương không? và con hãy viết lí do con thích món quà này, hãy bắt đầu với câu “Thưa ông già Noel, con thích món quà này vì …”

Tại sao chúng ta nên cho trẻ thông điệp này? Bởi vì điều này sẽ cho trẻ biết được rằng: Trẻ có trách nhiệm tự xem xét bản thân và liệu trẻ có xứng đáng được nhận quà, và trẻ cũng có cơ hội đưa ra ý kiến tại sao trẻ lại chọn món quà. Dạy con là dạy trẻ cách nhận biết mình là ai và dạy trẻ biết suy nghĩ phản biện “tại sao trẻ yêu/ghét điều gì”.

Notes:

Dauch C. et al. (2018) The influence of the number of toys in the environment on toddlers’ play. Infant Behavior and Development. 50. 78-87

Bài viết của Chuyên gia Anh Nguyễn từ Child Nutrition Foundation – cnfzone.com.




Click Xem thêm: