Tăng huyết áp – hiểu sao cho đúng

Cập nhật ngày 22, Tháng Tám, 2019, Thuộc Bệnh, Tăng huyết áp

Bạn có thể tải về máy file PDF nội dung tài liệu này tại đây: Tải về file PDF

Huyết áp là gì?

Bình thường trong lòng động mạch của mỗi chúng ta luôn có lực đẩy của máu, lực đẩy của máu lên thành mạch thì gọi là huyết áp – tức áp lực máu lên lòng mạch. Chúng ta cứ tưởng tượng nó như sức tác động của nước chảy trong lòng ống vậy. Huyết áp luôn được duy trì ở một mức nhất định nhằm đảm bảo máu được tưới đến tất cả các cơ quan. Nếu quá thấp sẽ dẫn đến các cơ quan không được nuôi dưỡng, nếu quá cao thì làm xơ mạch, giòn mạch thậm chí là vỡ mạch máu.

Trị số huyết áp thường có đơn vị là mmHg (mi-li-mét thủy ngân) hoặc cmHg (cen-ti-mét thủy ngân). Thông thường trong y khoa người ta dùng đơn vị mmHg, còn người dân thường dùng cmHg. Huyết áp có 2 trị số trên và dưới (số cao và số thấp) trong y khoa gọi là huyết áp tâm thu (số cao) và huyết áp tâm trương (số thấp). Ví dụ, huyết áp 120/80 mmHg (tương đương với 12/8 cmHg) nghĩa là huyết áp tâm thu 120 mmHg, huyết áp tâm trương 80 mgHg.

Phải chăng huyết áp cao mới gây nguy hiểm, còn huyết áp thấp thì không?

Thật sự không phải như vậy, cơ thể luôn cần một mức huyết áp đủ lớn để duy trì sự tưới máu đến các cơ quan, thông thường là trên 90/60 mmHg. Dưới mức huyết áp này sẽ làm cho cơ quan thiếu máu nuôi nhất là não, triệu chứng biểu hiện là choáng váng, tối sầm mặt do máu không đủ đến nuôi não. Dân gian thường gọi là tụt huyết áp. Huyết áp tụt càng nhiều thì càng nguy hiểm, có những bệnh lý làm cho tụt huyết áp nhanh như sốc, chảy máu cấp tính, thiếu nước,… có thể dẫn đến tử vong rất nhanh chóng.

Huyết áp như thế nào thì gọi là tăng huyết áp?

Theo định nghĩa của Hiệp hội tim mạch châu Âu năm 2018 (ESC 2018) thì huyết áp từ 140/90 mmHg thì được coi là tăng huyết áp. Chỉ cần 1 trong 2 số tăng thì cũng gọi là tăng, tức huyết áp tâm thu (số lớn) từ 140 mmHg trở lên hoặc huyết áp tâm trương (số nhỏ) từ 90 mmHg trở lên thì được gọi là tăng huyết áp.

Tuy nhiên chúng ta cũng cần chú ý đến tiền tăng huyết áp, là khi huyết áp lớn hơn 120/80 mmHg. Tiền tăng huyết áp ít nhiều cũng có ảnh hưởng lên thành mạch máu và tương lai có thể dẫn đến tăng huyết áp vì vậy cũng cần phải can thiệp bằng cách thay đổi lối sống để giữ mức huyết áp tối ưu. Mức huyết áp tối ưu là dưới 120/80 mmHg.

Nguyên nhân của tăng huyết áp là gì?

Người ta chia ra thành 2 loại chính là tăng huyết áp thứ phát (có nguyên nhân) và tăng huyết áp nguyên phát (không có nguyên nhân, còn gọi là vô căn). Tăng huyết áp ở độ tuổi từ 30 đến 60 tuổi thường là vô căn, tăng huyết áp ngoài độ tuổi này thì cần phải điều tra nguyên nhân kỹ. Các nguyên nhân gây tăng huyết áp thứ phát được chia thành các nhóm chính như: do thuốc, do hẹp eo động mạch chủ, do thận, do nội tiết và do các nguyên nhân khác. Đa số là tăng huyết áp vô căn. Tăng huyết áp vô căn phối hợp nhiều cơ chế bệnh lý khác nhau trong đó có yếu tố duy truyền và có sự ảnh hưởng của việc ăn mặn, béo phì, uống rượu, stress, tuổi, giới, chủng tộc, thuốc lá,…

Những người nào có nguy cơ bị tăng huyết áp?

Người có gia đình bị tăng huyết áp, nam giới hoặc nữ sau mãn kinh, tuổi lớn, đái tháo đường, hút thuốc lá, rối loạn mỡ máu, thừa cân béo phì, ăn nhiều muối, uống nhiều rượu, người hay căng thẳng, áp lực tâm lý xã hội,…

Tăng huyết áp là phải có triệu chứng?

Đó là quan điểm rất sai lầm, hầu hết tăng huyết áp là không có triệu chứng. Người bệnh hoàn toàn không biết mình bị tăng huyết áp, nhất là khi huyết áp tăng từ từ trong nhiều năm. Thông thường nếu có biểu hiện triệu chứng thì thường người bệnh sẽ chóng mặt nhức đầu vào buổi sáng. Nếu không được tầm soát sớm thì tăng huyết áp chủ yếu được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc đến khi có biểu hiện của biến chứng mới phát hiện.

Mời các bạn xem tiếp tục bài viết Chế độ ăn cho người tăng huyết áp của Bác Sĩ Nói Gì nhé.

Bác sĩ Trần Hòa An – Bacsinoigi.com
Khi đăng lại bài viết này, vui lòng ghi rõ tên tác giả và nguồn.




Click Xem thêm: , , , , , , , ,